ΚΕΕΛΠΝΟ

Γρίπη τύπου A – H7N9

Γενικές Πληροφορίες

Στις 31 Μαρτίου του 2013, οι Κινεζικές Υγειονομικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι απομόνωσαν έναν νέο ιό γρίπης Α(Η7Ν9) από τρεις βαρέως πάσχοντες ασθενείς. Και τα τρία κρούσματα εκδηλώθηκαν ως οξεία σοβαρή νόσος του αναπνευστικού, με ταχεία εξέλιξη σε σοβαρή πνευμονία και αναπνευστική δυσχέρεια. Τις επόμενες ημέρες ακολούθησε η δήλωση περισσότερων κρουσμάτων λοίμωξης από το νέο ιό γρίπης Α(Η7Ν9) σε ανθρώπους στην Κίνα.

Οι ιός της γρίπης Α(Η7Ν9) ανήκει σε υποομάδα ιών της γρίπης όπου φυσιολογικά μολύνουν πτηνά. Πρόκειται για την πρώτη φορά που αναγνωρίζεται λοίμωξη από ιό της γρίπης Α(Η7Ν9) σε ανθρώπους.

Έχει ήδη ξεκινήσει και είναι σε εξέλιξη, η διερεύνηση του συμβάντος, με σκοπό τον καθορισμό του κλινικού φάσματος της νόσου που μπορεί να προκαλέσει ο ιός, της πηγής έκθεσης και του τρόπου μετάδοσης αλλά και την αναζήτηση επιπρόσθετων κρουσμάτων σε ανθρώπους ή σε ζώα.

Δεν υπάρχουν προς το παρόν ενδείξεις συνεχιζόμενης μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Από τα προκαταρκτικά αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου που διενεργείται στο συνεργαζόμενο με τον WHO Κέντρο Αναφοράς Γρίπης που εδρεύει στο Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Κίνας, φαίνεται ότι ο ιός είναι ευαίσθητος στους αναστολείς νευραμινιδάσης (οσελταμιβίρη και ζαναμιβίρη).

Ο Π.Ο.Υ. είναι σε επαφή με τις τοπικές υγειονομικές αρχές και παρακολουθεί στενά την κατάσταση, συλλέγοντας πληροφορίες, προκειμένου να προβεί σε εκτίμηση κινδύνου και στην ανάπτυξη υποψήφιου εμβολίου.

Πληροφορίες για:

Επαγγελματίες

Ταξιδιώτες

Επιδημιολογική Επιτήρηση

Δελτίο Δήλωσης

Ενημερωτικά Φυλλάδια

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Υπάρχουν τρείς τύποι ιού γρίπης ο Α, ο Β και ο C, από τους οποίους οι ιοί A και Β προκαλούν τις εποχικές εξάρσεις της γρίπης, και είναι αυτοί που συνήθως προσβάλουν τον άνθρωπο. Οι ιοί γρίπης τύπου Α διακρίνονται σε υπότυπους με βάση τις πρωτεΐνες της επιφάνειας τους: αιμαγλουτινίνη (Η) και νευραμινιδάση (Ν). Μέχρι σήμερα είναι γνωστοί 16 υπότυποι με βάση την αιμαγλουτινίνη (H1-16) και 9 υπότυποι με βάση την νευραμινιδάση (Ν 1-9), με διάφορους συνδυασμούς των δύο αυτών πρωτεϊνών. Οι περισσότεροι ιοί γρίπης Α(Η7) έχουν αναγνωριστεί σε όλο τον κόσμο σε άγρια πτηνά και σε πουλερικά. Στον άνθρωπο είναι ασυνήθιστη η λοίμωξη από το στέλεχος Α(Η7), έχουν όμως διαπιστωθεί κατά το παρελθόν περιστατικά λοίμωξης ανθρώπων από Α(Η7Ν2), Α(Η7Ν3) και Α(Η7Ν7), κυρίως κατά την διάρκεια επιδημιών σε πτηνοτροφεία σε άτομα που είχαν άμεση επαφή με άρρωστα πτηνά. Το στέλεχος Α(Η7Ν9) είχε απομονωθεί στο παρελθόν μόνο σε πουλιά και είχαν αναφερθεί επιδημίες πτηνών στην Ολλανδία, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα πρόσφατα κρούσματα γρίπης των πτηνών σε ανθρώπους στην Κίνα αποτελούν την πρώτη αναφορά λοίμωξης από ιό γρίπης Α(Η7Ν9) στον άνθρωπο.

Με βάση τα κρούσματα που έχουν αναγνωριστεί μέχρι σήμερα, η λοίμωξη από τον ιό της γρίπης Α(Η7Ν9) εκδηλώνεται με σοβαρή πνευμονία. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα και δύσπνοια. Τονίζεται όμως ότι προς το παρόν οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι ακόμη περιορισμένες.

Δε γνωρίζουμε προς το παρόν την απάντηση στην ερώτηση αυτή, καθώς παραμένει ακόμη άγνωστη η πηγή έκθεσης των συγκεκριμένων κρουσμάτων. Παρόλα αυτά, η ανάλυση του γονιδιώματος των απομονωθέντων ιών υποδεικνύει ότι έχουν εξελιχθεί από ιούς γρίπης που προσβάλλουν πτηνά αλλά και διάφορα είδη θηλαστικών.
Από το 1996 έως το 2012, κρούσματα λοίμωξης από ιούς γρίπης Α/Η7 (Η7Ν2, Η7Ν3 και Η7Ν7) σε ανθρώπους αναφέρθηκαν από την Ολλανδία, την Ιταλία, τον Καναδά, τις ΗΠΑ, το Μεξικό και το Ηνωμένο Βασίλειο. Για τα περισσότερα από αυτά υπήρχε σύνδεση με αντίστοιχες επιδημίες στα πτηνά. Οι περισσότερες λοιμώξεις εκδηλώθηκαν κυρίως με επιπεφυκίτιδα και συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό, με την εξαίρεση ενός θανάτου, ο οποίος συνέβη στην Ολλανδία. Μέχρι πρόσφατα, δεν είχαν αναφερθεί κρούσματα από Α/Η7 σε ανθρώπους από την Κίνα.
Ναι. Και οι τρεις ιοί είναι ιοί γρίπης τύπου Α, όμως διαφέρουν ο ένας από τον άλλο. Οι ιοί Α (H7N9) and Α(Η5Ν1) θεωρούνται ιοί γρίπης που προσβάλλουν τα ζώα και μόνο ορισμένες φορές τον άνθρωπο. Οι ιοί Α(Η1Ν1) μπορεί να χωριστούν σε δύο κατηγορίες, αυτούς που υπό φυσιολογικές συνθήκες προσβάλλουν τον άνθρωπο και αυτούς που υπό φυσιολογικές συνθήκες προσβάλλουν τα ζώα.
Μερικά από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα είχαν έρθει σε επαφή με ζώα ή με το περιβάλλον τους, αλλά ο ίδιος ο ιός δεν έχει προς το παρόν ανιχνευθεί σε ζώα στην Κίνα. Δεν είναι ακόμη γνωστός ο τρόπος έκθεσης των κρουσμάτων. Διερευνώνται τόσο η πιθανότητα μετάδοσης από τα ζώα στον άνθρωπο, όσο και η πιθανότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Παρά το γεγονός ότι τόσο η πηγή της μόλυνσης όσο και ο τρόπος μετάδοσης δεν είναι ακόμα σαφής, θα ήταν φρόνιμο να ακολουθούνται οι βασικές πρακτικές υγιεινής προκειμένου να αποφευχθεί η λοίμωξη. Αυτές περιλαμβάνουν την υγιεινή των χεριών και την αναπνευστική υγιεινή καθώς και μέτρα ασφάλειας των τροφίμων και συγκεκριμένα:

Υγιεινή χεριών:

  • Πλένετε τα χέρια σας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προετοιμασία της τροφής, πριν από το γεύμα, μετά τη χρήση της τουαλέτας, μετά το χειρισμό ζώων ή ζωϊκών αποβλήτων, όταν είναι λερωμένα και όταν φροντίζετε στο σπίτι κάποιον που είναι ασθενής. Η υγιεινή των χεριών προλαμβάνει επίσης τη μετάδοση λοιμώξεων σε σας (μέσω αγγίγματος μολυσμένων επιφανειών) και προκειμένου για τα νοσοκομεία τη μετάδοση λοιμώξεων σε ασθενείς, επαγγελματίες υγείας και άλλους.
  • Πλένετε τα χέρια σας με σαπούνι και άφθονο νερό όταν είναι εμφανώς λερωμένα. Εάν δεν είναι εμφανώς λερωμένα, μπορείτε να τα πλύνετε με σαπούνι και νερό ή να χρησιμοποιήστε κάποιο αλκοολούχο καθαριστικό χειρών.

Υγιεινή του Αναπνευστικού:

  • Καλύψτε το στόμα και τη μύτη σας με απλή ιατρική μάσκα, μαντήλι, το μανίκι σας ή τον λυγισμένο αγκώνα σας όταν βήχετε ή φταρνίζεστε. Πετάξτε το χρησιμοποιημένο μαντήλι σε κλειστό κάδο αμέσως μετά τη χρήση. Εφαρμόστε τα μέτρα υγιεινής των χεριών μετά από κάθε επαφή με εκκρίματα του αναπνευστικού.

Παρότι δε γνωρίζουμε ακόμη τον τρόπο μετάδοσης, θα ήταν φρόνιμο να τηρούμε τις βασικές αρχές υγιεινής και ασφάλειας κατά τη παρασκευή των τροφών, δηλαδή:
  • Άρρωστα ζώα δε θα πρέπει να καταναλώνονται. Κατά τα άλλα, είναι ασφαλής η κατανάλωση κατάλληλα προετοιμασμένου και μαγειρευμένου κρέατος. Οι ιοί της γρίπης αδρανοποιούνται σε υψηλές θερμοκρασίες. Έτσι, οι θερμοκρασίες που ενδείκνυται να χρησιμοποιούνται κατά το μαγείρεμα (ώστε η θερμοκρασία της τροφής να φθάνει τους 70 °C σε όλα τα σημεία και να μην υπάρχουν ροζ περιοχές στο εσωτερικό) σκοτώνουν τον ιό.
  • Σε περιοχές που σημειώνονται επιδημίες, προϊόντα κρέατος μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια, υπό την προϋπόθεση ότι μαγειρεύονται επαρκώς και ότι ακολουθούνται οι ορθές πρακτικές κατά το χειρισμό τους.
  • Η κατανάλωση ωμού κρέατος είναι πρακτική υψηλού κινδύνου και πρέπει να αποθαρρύνεται.
  • Διατηρείτε πάντα το ωμό κρέας ξεχωριστά από ήδη μαγειρευμένες ή έτοιμες προς κατανάλωση τροφές για να αποφύγετε την επιμόλυνση.
  • Χρησιμοποιείστε διαφορετική επιφάνεια και μαχαίρι για τον τεμαχισμό ωμού κρέατος. Μη χρησιμοποιείτε για τον τεμαχισμό ωμού κρέατος την ίδια επιφάνεια κοπής και το ίδιο μαχαίρι που χρησιμοποιείτε για τα υπόλοιπα τρόφιμα.
  • Μη χειρίζεστε ωμές και μαγειρευμένες τροφές πριν πλύνετε τα χέρια σας εν τω μεταξύ και μην τοποθετείτε ψημένο κρέας πίσω στο πιάτο ή την επιφάνεια όπου βρισκόταν πριν από το μαγείρεμα.
  • Μη χρησιμοποιείτε ωμά ή μη επαρκώς βρασμένα αυγά σε παρασκευάσματα τα οποία δεν πρόκειται να υποστούν θερμική επεξεργασία ή μαγείρεμα.
  • Μετά από επαφή με ωμό κρέας, πλύνετε σχολαστικά τα χέρια σας με σαπούνι και νερό. Πλύνετε και απολυμάνετε όλες τις επιφάνειες και τα σκεύη που έχουν έρθει σε επαφή με ωμό κρέας.
Δεν υπάρχει προς το παρόν εμβόλιο για την πρόληψη της λοίμωξης από τον ιό της γρίπης A(H7N9). Παρόλα αυτά, έχουν ήδη απομονωθεί και χαρακτηριστεί γενετικά, ιοί από τα αρχικά κρούσματα. Το πρώτο βήμα για την ανάπτυξη ενός εμβολίου είναι η επιλογή των στελεχών που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στο εμβόλιο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) σε συνεργασία με άλλους φορείς, πραγματοποιεί γενετικό χαρακτηρισμό των ιών γρίπης A(H7N9) που απομονώνονται, με σκοπό την αναγνώριση του καλύτερου υποψήφιου στελέχους. Αυτοί οι υποψήφιοι ιοί μπορεί να χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια για την παρασκευή εμβολίου, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Ο εργαστηριακός έλεγχος που πραγματοποιήθηκε στην Κίνα έχει δείξει ότι οι ιοί της γρίπης A(H7N9) απότ τα μέχρι τώρα κρούσματα είναι ευαίσθητοι στα αντιγριπικά φάρμακα της κατηγορίας των αναστολέων νευραμινιδάσης (οσελταμιβίρη και ζαναμιβίρη). Όταν τα φάρμακα αυτά δίδονται έγκαιρα στην πορεία της νόσου, έχει φανεί ότι είναι αποτελεσματικά τόσο έναντι της εποχικής γρίπης όσο και έναντι της γρίπης από τον ιό A(H5N1). Παρόλα αυτά, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει καθόλου εμπειρία από τη χρήση αυτών των φαρμάκων για τη θεραπεία της λοίμωξης από ιό Α(Η7Ν9).
Δεν γνωρίζουμε ακόμη αρκετά για αυτές τις λοιμώξεις, ώστε να μπορούμε να καθορίσουμε εάν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος διασποράς τους στην κοινότητα. Η διερεύνηση αυτής της πιθανότητας είναι το αντικείμενο των επιδημιολογικών ερευνών που είναι αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη.
Οι επαγγελματίες υγείας έρχονται συχνά σε επαφή με ασθενείς που πάσχουν από μεταδοτικά νοσήματα. Συνεπώς, ο ΠΟΥ συνιστά συστηματική εφαρμογή των μέτρων πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων κατά την περίθαλψη ασθενών, καθώς και τη στενή παρακολούθηση της κατάστασης υγείας των επαγγελματιών υγείας. Εκτός από τη λήψη των βασικών προφυλάξεων, οι επαγγελματίες υγείας που φροντίζουν ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα γρίπης Α(Η7Ν9) θα πρέπει να λαμβάνουν επιπλέον προφυλάξεις μετάδοσης μέσω σταγονιδίων.
Σε τοπικό και εθνικό επίπεδο στις περιοχές όπου έχουν εντοπιστεί τα κρούσματα λαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα:
  • Ενισχυμένη επιτήρηση κρουσμάτων πνευμονίας άγνωστης αιτιολογίας, με σκοπό την εξασφάλιση έγκαιρης ανίχνευσης και εργαστηριακής επιβεβαίωσης νέων κρουσμάτων.
  • Επιδημιολογική διερεύνηση, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης ύποπτων κρουσμάτων και εκτίμησης των επαφών γνωστών κρουσμάτων της λοίμωξης.
  • Στενή συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές που επιτηρούν την υγεία των ζώων, με σκοπό τον καθορισμό της πηγής της μόλυνσης.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDCD) παρακολουθούν στενά την κατάσταση και συνεργάζονται άμεσα με τις υγειονομικές αρχές της Κίνας, ώστε να ενημερώνουν έγκαιρα όλες των υγειονομικές αρχές σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οποιοσδήποτε ιός γρίπης που προέρχεται από τα ζώα και αναπτύσσει την ικανότητα να μολύνει τον άνθρωπο αποτελεί θεωρητικά κίνδυνο πρόκλησης πανδημίας. Παρόλα αυτά, δεν είναι γνωστό εάν ο ιός της γρίπης Α(Η7Ν9) μπορεί πραγματικά να προκαλέσει νέα πανδημία γρίπης.
Ο αριθμός των κρουσμάτων που έχουν αναγνωρισθεί στην Κίνα είναι πολύ μικρός. Δεν έχει εκδοθεί ταξιδιωτική οδηγία προς ή από την Κίνα.
Δεν υπάρχουν ενδείξεις σύνδεσης των πρόσφατων κρουσμάτων με οποιοδήποτε προϊόν από την Κίνα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει περιορισμός διακίνησης προϊόντων από την Κίνα.
image_print