Λεγεωνέλλωση – Νόσος των Λεγεωναρίων

Γενικές Πληροφορίες

Η λεγεωνέλλωση είναι οξεία βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από βακτήρια του γένους Legionellae . Υπάρχουν 50 διαφορετικά είδη λεγεωνέλλας, από τα οποία τα 28 έχουν συσχετισθεί με νόσηση στον άνθρωπο με συχνότερο είδος τη Legionella pneumophila. Υπάρχουν 18 οροομάδες με συχνότερες την 1 και την 6.

Αναλυτικότερα υπάρχουν δύο διαφορετικές κλινικές οντότητες της νόσου:

Πυρετός Pontiac, που αποτελεί αυτοπεριοριζόμενη νόσο που μοιάζει με γριπώδη συνδρομή και
Νόσος των λεγεωναρίων που εκδηλώνεται κυρίως με πνευμονία, δυνητικά θανατηφόρο σε 5-30% των κρουσμάτων.

Η λεγεωνέλλα αποτελεί βακτήριο ευρέως διαδεδομένο στη φύση, στο νερό και το χώμα. Αποικίζει εύκολα όλα τα συστήματα ύδρευσης, κυρίως το δίκτυο παροχής θερμού και κρύου νερού, τα ντεπόζιτα, τις δεξαμενές και τις σωληνώσεις με ελάχιστη ή καθόλου ροή νερού.

Ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό του βακτηρίου στις σωληνώσεις και τις δεξαμενές νερού αποτελούν οι θερμοκρασίες νερού 25°C -42°C και τα ιζήματα (η βιομεμβράνη και τα άλατα).

Μετάδοση

Αερογενώς με εισπνοή του βακτηρίου, όταν νερό που είναι μολυσμένο διασκορπίζεται στον αέρα υπό μορφή σταγονιδίων (αεροζόλ, ντους).

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Χρόνος επώασης

Πυρετός Pontiac: 3-5 ημέρες (συνήθως 24-48 ώρες)

Νόσος λεγεωναρίων: 2-10 ημέρες (συνήθως 5-6 ημέρες).

Πιθανές Πηγές μόλυνσης

Συστήματα παροχής κρύου – ζεστού νερού (ντους)
Πύργοι ψύξης συστημάτων κλιματισμού
Δεξαμενές αποθήκευσης νερού
Θερμές ιαματικές πηγές.
Ιαματικά λουτρά
Υδρομασάζ
Σιντριβάνια
Υγραντήρες ατμόσφαιρας και αναπνευστικές συσκευές που λειτουργούν με νερό βρύσης.

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου υπάγονται:

Οι άνω των 50 ετών, οι καπνιστές, όσοι ευρίσκονται υπό αγωγή με κορτικοστεροειδή, οι πάσχοντες από χρόνιες πνευμονοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, νεοπλασματικά νοσήματα, νεφρική ανεπάρκεια, οι μεταμοσχευμένοι και γενικά, τα άτομα με εξασθενημένο και ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα.

Πληροφορίες για διαχειριστές τουριστικών καταλυμάτων

Ενημερωτικό έντυπο στα ελληνικά, στα αγγλικά και στα γαλλικά

Ορισμός Κρούσματος

Ορισμοί κρούσματος για υποχρεωτική δήλωση νοσημάτων

Επιδημιολογική Επιτήρηση

Link: εργαλείο διερεύνησης κρουσμάτων λεγεωνέλλας Έκθεση Αυτοψίας και Εκτίμησης Κινδύνου – Λεγεωνέλλωση – Νόσος των Λεγεωναρίων (pdf)

Τελευταία ενημέρωση:12.09.2025

Έκθεση Αυτοψίας και Εκτίμησης Κινδύνου – Λεγεωνέλλωση – Νόσος των Λεγεωναρίων (word)

Τελευταία ενημέρωση:12.09.2025

Επιδημιολογικά Δεδομένα

Επιδημιολογικά δεδομένα για τη Λεγεωνέλλωση – Νόσος των Λεγεωναρίων στην Ελλάδα, 2008-2021 Επιδημιολογικά δεδομένα για τη Λεγεωνέλλωση – Νόσος των Λεγεωναρίων στην Ελλάδα, 2004-2021

Δελτίο Δήλωσης

Δελτίο Δήλωσης – Λεγεωνέλλωση (pdf) Δελτίο Δήλωσης – Λεγεωνέλλωση (word)

Στρατηγικές Πρόληψης & Ελέγχου

Πρόληψη και έλεγχος για Λεγεωνέλλα

Το κύριο μέτρο πρόληψης της νόσου των Λεγεωναρίων είναι η μείωση του κινδύνου ανάπτυξης του βακτηρίου της λεγεωνέλλας σε μέρη που παράγουν σταγονίδια αερολύματος που μπορούν να εισπνευστούν.

Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία για την προστασία της δημόσιας υγείας από τη νόσο των Λεγεωναρίων είναι απαραίτητοι οι τακτικοί έλεγχοι για την παρουσία του βακτηρίου της λεγεωνέλλας στα συστήματα διανομής νερού και η λήψη των κατάλληλων μέτρων ελέγχου ιδιαίτερα σε χώρους όπου οι ομάδες υψηλού κινδύνου είναι πιο πιθανό να εκτεθούν.

Οι χώροι αυτοί είναι: τουριστικά καταλύματα και χώροι παροχής υπηρεσιών υγείας.

Αποτελεσματικά μέτρα ελέγχου κατά του βακτηρίου λεγεωνέλλας περιλαμβάνουν:

Διασφάλιση της τακτικής συντήρησης, καθαρισμού και απολύμανσης των συστημάτων ύδρευσης συμπεριλαμβανομένων υδραυλικών συστημάτων, πύργων ψύξης, πισινών, κεφαλών καταιωνιστήρων (ντους), συσκευών υδρομασάζ και σιντριβανιών.
Διατήρηση θερμοκρασίας των συστημάτων διανομής κρύου νερού κάτω από 20°C και ζεστού νερού πάνω από 50°C.
Διασφάλιση ροής και κυκλοφορίας νερού στα συστήματα ύδρευσης για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου παρουσίας στάσιμου νερού και τυφλών σημείων στο δίκτυο διανομής.
Απολύμανση των συστημάτων διανομής ζεστού νερού με υψηλά επίπεδα (50mg/l) χλωρίου για 2-4 ώρες μετά την εργασία στο σύστημα υδροδότησης του κτιρίου/χώρου και τους θερμοσίφωνες και πριν από την έναρξη κάθε θερινής περιόδου.
Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση φίλτρων νερού, πύργων ψύξης και συναφών σωλήνων που χρησιμοποιούνται σε συστήματα κλιματισμού.

Πηγή: https://www.ecdc.europa.eu/en/legionnaires-disease

Μέτρα ατομικής προστασίας

-Ενημέρωση για τη νόσο των Λεγεωναρίων, τον τρόπο μετάδοσης, τις πιθανές πηγές μόλυνσης.

-Έγκαιρη διάγνωση της νόσου των Λεγεωναρίων και χορήγηση κατάλληλης θεραπευτικής αγωγής.

Μέτρα δημόσιας υγείας

-Εντοπισμός της πιθανής πηγής έκθεσης στο βακτήριο.

-Περιβαλλοντική εκτίμηση του κινδύνου ανάπτυξης του βακτηρίου της λεγεωνέλλας σε συστήματα διανομής νερού και συστήματα κλιματισμού.

-Δειγματοληψία νερού σε συστήματα ύδρευσης, συστήματα κλιματισμού, άλλες πηγές έκθεσης στο βακτήριο της λεγεωνέλλας.

-Λήψη κατάλληλων περιβαλλοντικών μέτρων για τον έλεγχο και την πρόληψη της νόσου των Λεγεωναρίων.

-Προσδιορισμός των περιοχών ή χώρων υψηλού κινδύνου και χορήγηση οδηγιών από τις τοπικές αρχές Δημόσιας Υγείας για συστηματική λήψη μέτρων πρόληψης.

-Συστηματική παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων πρόληψης.

Περιβαλλοντικά μέτρα πρόληψης σχετικά με εγκαταστάσεις ύδρευσης